Transakcje opcyjne okazują się niewystarczającym sposobem zabezpieczania ryzyka walutowego oraz spekulacyjnej gry (handlu) ryzykiem dla uczestników rynku walutowego. Opcje proste wymagają od kupującego zapłacenia premii i nie są wystarczająco elastycznym instrumentem – zabezpieczają jednocześnie tylko jeden rodzaj ekspozycji (tylko wzrost lub tylko spadek ceny).
Rozwój rynków finansowych dał możliwość dostosowywania instrumentów do potrzeb jednostkowych klientów ze względu na kwotę, tenor, walutę i rodzaj instrumentu zabezpieczającego. Istnienie informatycznych narzędzi wspomagających matematycznie i statystycznie wycenę opcji umożliwiło zaistnienie złożonych terminowych instrumentów pochodnych w postaci struktur opcyjnych (strategii opcyjnych).

Strukturę opcyjną można zdefiniować jako złożenie dwóch lub więcej opcji o różnych terminach zapadalności i cenach wykonania. Powstałe w ten sposób instrumenty są dostosowywane pod konkretne rodzaje ekspozycji klientów. Są zgodne z wolumenami i terminami wymagalności przepływów, które klienci chcą zabezpieczyć. Dodatkowymi zaletami mogą być takie cechy jak: ograniczanie wysokości premii (lub całkowite jej eliminowanie w strukturach zero-kosztowych) i możliwość aktywnego grania zarówno na wzrost jak i na spadek cen walut jednocześnie.

Strategie opcyjne mogą być nabywane przez inwestorów jako oddzielne inwestycje w poszczególne składowe danej formacji. Taki sposób jest jednak uciążliwy, ponieważ nie zawsze inwestor będzie miał możliwość nabycia opcji na konkretną kwotę, cenę lub termin. Z tego względu banki sprzedają strategie opcyjne jako jeden złożony produkt, skonstruowany pod konkretny przypadek danego klienta.

Struktury opcyjne mają jednak pewne ograniczenie. W przypadku prostych opcji tylko wystawiający opcję miał obowiązek do wywiązania się z umowy w przypadku decyzji o wykonaniu opcji przez nabywcę. Stąd z punktu widzenia wystawcy opcji (zazwyczaj banku) nie jest potrzebne żadne zabezpieczenie w postaci linii kredytowej dla firmy, która zamierza kupić opcję.
Strategie opcyjne poprzez powiązanie opcji kupna i sprzedaży oraz jednoczesny zakup i wystawienie opcji, które składają się na daną strukturę, z jednej strony dają prawo do zakupu lub sprzedaży po ustalonym kursie, z drugiej strony zobowiązują do zakupu lub sprzedaży po określonym kursie w zależności od sytuacji na rynku walutowym. To ograniczenie eliminuje się w pewnym stopniu ustalając poziom zobowiązania do zakupu/sprzedaży tak, by zaistnienie takiego scenariusza było jak najmniej prawdopodobne. Ocenia się to na podstawie aktualnych prognoz dotyczących zarówno kursów walut jak i innych aspektów gospodarki.

Dla przejrzystości w tym rozdziale pracy przedstawię struktury opcyjnie dla  uczestników rynku chcących zabezpieczyć się przed wzrostem kursu walutowego, jak również dla uczestników chcących zabezpieczyć się przed spadkiem kursu walutowego. W następnym rozdziale omówię strategie opcyjnie przewidziane dla spekulantów, którzy wykorzystują zarówno wzrosty jak i spadki cen walut obcych w stosunku do walut krajowych.
Stosowanie instrumentów zarządzania ryzykiem kursu walutowego w praktyce wymaga wiedzy dotyczącej rynku walutowego, lokalnych warunków ekonomicznych oraz zrozumienia i umiejętności sterowania samymi instrumentami.
Zarządzający ryzykiem musi posiadać jak najdokładniejszą informację o sytuacji rynkowej, swoją opinię dotyczącą przyszłych zmian rynku i możliwość skonfrontowania jej z opiniami innych ekspertów. Warto również tutaj wspomnieć, że nie bez znaczenia są dobre kontakty managerów z dealerami ustalającymi cenę poszczególnych instrumentów finansowych, jak również pozycja danego managera na rynku finansowym.

W praktyce proces zabezpieczania polega na rozpoznaniu ryzyka i otrzymaniu niezbędnych kompetencji do zawierania transakcji w imieniu podmiotu, który się reprezentuje. W przypadku banków, instrumenty te  sprzedawane są na mocy instrukcji i umów o zawieraniu transakcji walutowych na podstawie instrukcji telefonicznych. Osoba upoważniona na mocy umów kontaktuje się z dealerem odpowiedzialnym za kontakt z daną firmą i podaje szczegóły strategii (bądź prosi o stworzenie strategii przez dealera. Po zaakceptowaniu koncepcji i ustaleniu szczegółów dealer kwotuje ceny i po nałożeniu swojej marży, przedstawia klientowi. Klient może równocześnie łączyć się z wieloma bankami, by wybrać najkorzystniejszą transakcję.

Są dwa sposoby rozliczania transakcji zabezpieczających.
- nierzeczywisty – polegający na porównaniu poziomów danej transakcji/struktury z kursem referencyjnym. Dobrze, gdy w umowie zaznaczone jest, że w tym przypadku obowiązuje fixing NBP. Niektóre banki stosują w tym miejscu własny kurs z godziny 11 i zazwyczaj działa to na niekorzyść klienta.
- rzeczywisty – polegający na rzeczywistej wymianie waluty dokonanej między bankiem, a firmą w dniu realizacji transakcji. Warto tutaj podkreślić, że nie powinno być najmniejszego problemu z zamianą sposobu rozliczenia przed ustaleniem kursu referencyjnego. Z punktu widzenia pozycji banku nie ma znaczenia, czy jest to transakcja rzeczywista, czy też nie.

Każdą strukturę opcyjną można w każdej chwili rozliczyć do kursu rynkowego i w momencie, gdy struktura jest „w pieniądzu” bank wypłaca firmie rekompensatę za zamknięcie tej transakcji, a w momencie, gdy jest „poza pieniądzem” – firma musi zapłacić za wyjście z danej transakcji zabezpieczającej. Aby zyskać jak najwięcej lub stracić jak najmniej przydają się umiejętności wyceny danej struktury na rynku walutowym. Bez takich umiejętności bezpieczniej jest poczekać do końca danej transakcji zabezpieczającej.

W niektórych bankach istnieje możliwość poprawienia poziomów już zawartych transakcji w momencie, gdy kurs walutowy przesuwa się w stronę firmy (tj. rośnie w przypadku eksportera, maleje w przypadku importera), poprzez otworzenie nowych transakcji. Zabieg ten polega na poprawieniu już istniejących poziomów, ale jednoczesnym pogorszeniu poziomów nowo otwieranej transakcji, która oryginalnie byłaby na lepszych warunkach. Restrukturyzacja struktur opcyjnych jest szczególnie istotna w przypadku opcji barierowych, a zwłaszcza w momencie, gdy zbliża się termin realizacji opcji, a jest duże prawdopodobieństwo, że po dotknięciu bariery, firma otrzyma dużo gorsze poziomy zakupu/sprzedaży waluty.