Dobre dane z amerykańskiego rynku pracy na koniec ubiegłego tygodnia pozwoliły podtrzymać optymizm na rynkach finansowych i zachęcały inwestorów do zwieszania zaangażowania w ryzykowne aktywa, do których zalicza się m.in. polski złoty. W styczniu w amerykańskiej gospodarce przybyło 243 tys. nowych miejsc pracy, prawie o 90 tys. więcej niż zakładały rynkowe prognozy. Stopa bezrobocia spadła do 8,3 proc. i był to najniższy odczyt do trzech lat. Dane z USA kolejny raz pokazały, że największa gospodarka świata ma się lepiej niż większość obserwatorów oczekiwała, a jeszcze niedawno wieszczona recesja odchodziła w niepamięć. Indeksy giełdowe po obu stronach Atlantyku zyskiwały w piątek przeszło 1,5 proc., zbliżając się do poziomów sprzed załamania z sierpnia ubiegłego roku. Wzrost apetytu na ryzyko uwidocznił się na rynku złotego – polska waluta poprawiła lokalne maksima względem euro, a kurs EUR/PLN obniżył się do 4,16, najniższego poziomu od 2 września. Niemal nieprzerwany trend aprecjacyjny złotego wynosi już 30 groszy wobec unijnej waluty i z technicznego punktu widzenia taka sytuacja wymuszałaby odreagowanie, jednak przy ogólnym optymizmie na rynkach finansowych systematycznie podsycanym dobrymi danymi z gospodarki amerykańskiej i europejskiej, ciężko oczekiwać nagłego odbicia.

W nadchodzącym tygodniu może jednak zabraknąć pozytywnych akcentów, co może rozbudzać zapędy do realizacji zysków z ostatnich tygodni. Kalendarz makroekonomiczny w nadchodzących dniach prezentuje się dość skromnie, a najważniejszą jego pozycją będzie czwartkowa konferencja prasowa prezesa EBC Mario Draghiego, choć nie powinna ona przynieść niespodzianek (stopy procentowe pozostaną niezmienione, nie oczekuje się ogłoszenia dodatkowych działań na rzecz walki z kryzysem). W środę decyzję w sprawie stóp procentowych podejmuje Rada Polityki Pieniężnej, ale tutaj także koszt pieniądza nie powinien ulec zmianie (stopa referencyjna NBP wynosi 4,5 proc.). Dziś, poza średnio istotnymi publikacjami (indeks Sentix z Eurolandu oraz zamówienia przemysłowe z Niemiec), uwagę skupiać będą doniesienia z Aten, gdzie rządząca koalicja ma czas do godziny 11:00 na akceptację surowych warunków drugiego pakietu pomocowego , jaki Grecja ma otrzymać od Unii Europejskiej I Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Według słów premiera Papademosa, liderzy trzech partii koalicyjnych porozumieli się w sprawie cięć budżetowych w wysokości 1,5 proc. PKB, choć wiele z pozostałych warunków narzuconych przez „trójkę” (UE, MFW i Komisję Europejską) wciąż jest na etapie debaty. Surowe reformy budżetowe budzą sprzeciw społeczny, o czym partie polityczne w Grecji doskonale zdają sobie sprawę i zatwierdzanie warunków pomocy nie przychodzi im z łatwością w obliczu zbliżających się kwietniowych wyborów parlamentarnych. Gdyby ostateczne porozumienie nie zostało dziś osiągnięte, strona grecka ryzykowałaby utratą niezbędnej pomocy finansowej, skazując kraj na bankructwo w przyszłym miesiącu. Prawdopodobieństwo takiego zdarzenia jest wprawdzie małe, jednak greccy politycy nie raz już byli autorami niespodzianek.

Sytuacja na rynkach finansowych w ciągu ostatniej doby nie uległa większej zmianie, a inwestorzy przyjęli strategię wyczekiwania na informacje mogące wskazać kierunek dla kontynuacji, bądź odwrócenia dotychczasowych trendów. Złoty utrzymał wąski przedział wahań względem euro w obrębie 4,18-4,20, tym samym wykazując zależność kształtowania się kursu od sentymentu na rynkach zewnętrznych, w szczególności od zachowania się eurodolara. A tam ruch boczny dominował w ostatnich godzinach, zamykając kurs w przedziale 1,3090-1,3190. Wydarzeniem, które na moment rozbudziło ospały rynek, była informacja z Chin, jakoby premier Wen Jiabao w rozmowie z kanclerz Niemiec Angelą Merkel oświadczył, iż Państwo Środka przekaże pieniądze na wzmocnienie Europejskiego Funduszu Stabilności Finansowej. Każdy dodatkowy miliard euro na pomoc pogrążonej w kryzysie Europie działa wspierająco na euro i tak tez było i tym razem. W krótkim czasie eurodolar podskoczył o 0,7 proc. do dziennych maksimów, jednak gdy się okazało, że Chiny na razie tylko analizują wszystkie możliwości partycypacji w EFSF (i o żadnym przekazaniu teraz środków nie ma mowy), pierwotna euforia szybko zgasła, a eurodolar powrócił do poziomów sprzed publikacji. Temat wciągnięcia Chin i innych państw z grupy BRICS do udziału w europejskich funduszach ratunkowych przewija się od października ubiegłego roku, za każdym razem rozbudzając rynkowe nadzieje i spekulacje, jednak bez konkretnych rezultatów. Państwa spoza Europy wcześniej wyraźnie zaznaczały, że oczekują większych działań ze strony UE, zanim zdecydują się zaryzykować własne kapitały i nie wydaje się, aby w najbliższym czasie to stanowisko uległo zmianie. Eurodolar jeszcze raz wyrwał się na północ pod koniec dnia za sprawą gołębiego komentarza szefa Fed. Ben Bernanke stwierdził, że europejski kryzys finansowy nadal stanowi zagrożenie dla ożywienia amerykańskiej gospodarki i bank centralny zrobi wszystko w celu ograniczenia negatywnego wpływu. To w połączeniu z zapewnieniami o braku napięć inflacyjnych każe przypuszczać, iż trzecia runda luzowania ilościowego nadal jest opcją rozważaną przez Fed. Prezes oddziału Rezerwy Federalnej w Dallas Richard Fisher nie uważa, że QE3 nie jest konieczne i tylko utrudni zacieśnianie polityki monetarnej, kiedy nadejdzie właściwy na to czas. Jego zdaniem dalsza monetyzacja długu nie gwarantuje spadku bezrobocia, co jest obecnie największa bolączką amerykańskiej gospodarki. Różnica między Bernanke a Fisherem jest taka, że ten drugi w 2012 r. jest pozbawiony prawa głosu (w Komitecie Otwartego Rynku panuje rotacja członków), zatem jego sprzeciw nie będzie się liczył w głosowaniach nad polityką pieniężną.

W piątek w centrum uwagi będą znajdować się dane z amerykańskiego rynku pracy. Według prognoz tempo wzrostu zatrudnienia prawdopodobnie zwolnił w styczniu z uwagi na wygasanie tymczasowych umów pracy, które zostały zawarte na okres świąt Bożego Narodzenia. Mimo wszystko odczyt na poziomie prognozowanych 155 tys. (200 tys. w grudniu) nadal będzie podkreślał pozytywne trendy na rynku pracy. Stopa bezrobocia powinna utrzymać się na poziomie 8,5 proc., choć paradoksalnie może nawet wzrosnąć, gdyż część osób, które wcześniej zrezygnowały z poszukiwania pracy (nie są brani pod uwagę przy wyliczaniu stopy bezrobocia) mogą ponownie zacząć szukać zatrudnienia. Na drugim planie znajdują się dane o aktywności sektora usługowego po obu stronach Atlantyku. Przed 10:00 poznamy indeks PMI z Eurolandu (prog. 50,5 pkt.) a o 16:00 jego amerykański odpowiednik – indeks ISM (prog. 53 pkt.).

Wczorajszy dzień przyniósł zwrot na eurodolarze, który powrócił ponownie do okolic poziomu 1,32, negując tym samym spadkową techniczną formację RGR, co daje nadzieje na przebicie oporu ustanowionego przez lokalne maksimum z 29 stycznia na 1,3227. Poprawa nastrojów była bardzo widoczna nie tylko na forexie, ale i na giełdach i rynku długu. Rentowności 10-letnich obligacji hiszpańskich i włoskich spadły do poziomów, odpowiednio, 5,70 proc. oraz 4,86 proc. Zmniejszyły się także rentowności 10-letnich obligacji portugalskich do 15,55 proc., a warto przypomnieć, że kraj ten stawiany jest w drugiej kolejności po Grecji jako potencjalne źródło problemów strefy euro. W tym klimacie korekta na złotym nie mogła się zmaterializować. Opierając się na dobrym sentymencie polska waluta zignorowała mocne wykupienie i zyskała 3 gr względem euro i 4,5 gr wobec dolara, w obu przypadkach ustanawiając nowe lokalne minima, odpowiednio, na poziomie 4,1838 i 3,1670.

Tym razem źródłem dobrych nastrojów były indeksy PMI dla przemysłu z Europy. Bardzo pozytywnie należy wyróżnić odczyt dla Polski, gdzie indeks ten wzrósł do 52,15 pkt wobec prognozy 49,4 pkt. Odczyt powyżej bariery 50 pkt identyfikuje ekspansję sektora przemysłowego. Również niemiecki i brytyjski PMI wzrosły powyżej tej bariery, do 51 i 52,1 pkt. Dla Strefy Euro indeks PMI przebił prognozę zaledwie o 0,1 pkt procentowego, rosnąc do 48,8 pkt. Generalnie jednak wymowa tych odczytów była pozytywna, co widać było po reakcji eurodolara i giełd. Dobrych nastrojów nie zdołały popsuć słabsze od prognoz dane z USA, gdzie raport ADP pokazał przyrost zatrudnienia o 170 tys., podczas gdy oczekiwano 185 tys., a indeks ISM dla przemysłu wyniósł 54,1 pkt (prog. 54,5 pkt). Rynek cały czas może intepretować słabsze dane z USA jako chwilowy „wypadek przy pracy”. Część wątpliwości dotyczących tamtejszego rynku pracy wyjaśni się jutro, kiedy to poznamy oficjalne dane o stopie bezrobocia i zmianie zatrudnienia. Raport ADP często nie pokrywa się z tymi danymi, stąd ich zignorowanie. Jednak słabszy ISM to już większy problem, gdyż w zestawieniu z gorszym od prognoz odczytem wcześniej publikowanym indeksem Chicago PMI pokazuje, że tempo odbudowy gospodarczej USA mogło zostać przeszacowane. Oś problemów koncentruje się teraz jednak na Europie. Tutaj tymczasem pojawiły się pierwsze jaskółki świadczące o poprawie gospodarczej. Do tego temat układu między greckim rządem a wierzycielami, jeśli wierzyć rynkowym plotkom, zmierza do zakończenia. Takie informacje póki co podtrzymują pozytywny sentyment do wspólnej waluty, jednak dopiero, gdy ujawnione zostaną szczegóły porozumienia będzie naprawdę wiadomo, czy wypracowane rozwiązanie jest satysfakcjonujące. Dla euro, a pośrednio dla złotego, najlepiej będzie, jeśli porozumienie to będzie kompletne i rzeczywiście zostanie ogłoszone do końca tego tygodnia. W bardziej długoterminowym oglądzie tak naprawdę byłaby to dopiero furtka do przyznania przez UE i MFW kolejnej transzy pomocy finansowej, konieczna ale niewystarczająca (kwietniowe wybory parlamentarne w Grecji mogą okazać się problematyczne, gdyż lider opozycji Antonis Samaras odżegnuje się od kolejnych niepopularnych społecznie reform, których przeprowadzenie wciąż jest warunkiem wypłat kolejnych transz).

Czwartkowe kalendarium jest bardzo ubogie w dane makro. Pewną uwagę rynków mogą przykuć co najwyżej tygodniowe dane o liczbie nowych wniosków o zasiłek dla bezrobotnych z USA (prog. 371 tys.), jednak zdecydowanie ważniejsze będą jutrzejsze dane o zmianie zatrudnienia w sektorze pozarolniczym. Wcześniej podana zostanie decyzja banku centralnego Czech, który wedle prognoz ma pozostawić główną dwutygodniową stopę repo na rekordowo niskim poziomie 0,75 proc. Wobec spadających w ostatnich dniach rentowności hiszpańskiego długu oczekuje się też pozytywnego wyniku aukcji iberyjskich obligacji zapadających w latach 2015-2017, których oferowana łączna pula to 3,5-4,5 mld EUR. Wyniki aukcji o godz. 10:30.

We wtorek nastąpiła polaryzacja nastrojów na giełdach i na rynku walutowym. Podczas gdy na głównej parze walutowej świata – eurodolarze – inwestorzy rozpoczęli realizację zysków z długich pozycji, zbijając jej wycenę poniżej poziomu 1,31 (dziś rano nawet do 1,3027) na europejskich parkietach dominował kolor zielony, a indeksy na Wall Street zanotowały kosmetyczne straty. Sezon publikacji wyników spółek notowanych na amerykańskiej giełdzie powoduje, że obejmuje je jeszcze okres ochronny. Impuls idący z rynku walutowego może jednak szybko przełożyć się także na rynki kapitałowe, tym bardziej, że dane makroekonomiczne nie prezentują się już tak dobrze (wczoraj negatywnie zaskoczyły indeksy Chicago PMI i Conference Board, które spadły odpowiednio do 60,2 pkt oraz 61,1 pkt, a wg prognoz miały zanotować wzrosty). Warta zauważenia jest silna pozycja złotego, który wczoraj zyskał 3 gr względem euro, a 1 gr do dolara, wciąż oscylując wokół lokalnych maksimów. Taka pozycja polskiej waluty nie jest jednak tylko wypadkową sił rynkowych, ale także aktywności BGK, który wczoraj sprzedawał euro. W obliczu większej korekty na rynku, silnie wykupiony złoty może osłabić się o kilka lub kilkanaście groszy, w zależności od natężenia korekty na eurodolarze i giełdach.

Wczorajsza słabość notowań euro w porównaniu do zachowania giełd wynika z kolejnej odsłony europejskiego kryzysu zadłużenia. Szczyt przywódców europejskich w Brukseli nie mógł i nie rozwiązał doraźnego problemu, jakim jest brak porozumienia między greckim rządem a prywatnymi wierzycielami w sprawie redukcji zadłużenia (konsensus jest niezbędny do wypłaty kolejnej transzy pomocy i uniknięcia bankructwa Hellady 20 marca, kiedy to wykupić musi 14,5 mld EUR długu). Co prawda grecki minister finansów Evangelos Venizelos zapewnia, że rozmowy zakończone zostaną do końca tygodnia, a rynkowe plotki mówią o przygotowywaniu się prywatnych wierzycieli na akceptację kuponu o wysokości 3,6 proc. dla nowych, 30-letnich obligacji, jednak takie oczekiwania były już w zeszłym tygodniu. Tymczasem może okazać się, że wśród wierzycieli nastąpi rozłam i część z nich zgodzi się na te warunki, a część będzie dążyć do aktywacji greckich CDS-ów. Taki scenariusz odbiłby się bardzo negatywnie na wspólnej walucie. Warto też wspomnieć o tym, że tak naprawdę cięcia budżetowe mocno nadwyrężają grecką gospodarkę, co jest problemem długoterminowym, przez który państwo to może okazać się „workiem bez dna”. W tym kontekście wspomina się też Portugalię jako kolejne państwo mające problem zarówno ze wzrostem gospodarczym, jak i z finansowaniem swoich potrzeb z już otrzymanego programu pomocowego. Nawet jeśli ostatecznie druga transza wsparcia finansowego nie będzie tam potrzebna, plotki o tym nie sprzyjają notowaniom euro. Póki co na pierwszym planie jest Grecja, której wpływ na notowania euro zależy od szybkości i jakości porozumienia w sprawie redukcji długu. Jeśli stanie się to szybko, korekta na eurodolarze będzie nieduża, w przeciwnym wypadku para ta może mocno spadać. Przy silnym pogorszeniu nastrojów polska waluta straci nawet w przypadku dalszych interwencji BGK.

Obok europejskiego kryzysu zadłużenia, w środę będą liczyły się też odczyty danych makroekonomicznych. Za nami już publikacja indeksu PMI dla przemysłu z Chin, który w styczniu wyniósł 48,8 pkt (zgodnie z prognozami). Oprócz chińskiego PMI rynek czeka jeszcze na przemysłowe indeksy PMI z Europy: między godz. 9:00 a 10:30 opublikowane zostaną wartości z Polski (prog. 50,2 pkt), Szwajcarii (prog. 51 pkt), Niemiec (prog. 50,9 pkt), Eurolandu (prog. 48,7 pkt) oraz Wielkie Brytanii (prog. 49,8 pkt). Publikacja tych danych powinna zbiec się z większą zmiennością na rynku walutowym. Później istotne będą dopiero odczyty z USA. O godz. 14:15 podany zostanie raport ADP (prog. 185 tys.) na temat wzrostu zatrudnienia, a o godz. 16:00 styczniowy indeks ISM dla przemysłu (prog. 54,5 pkt).

Na wczorajszym szczycie przywódców państw Unii Europejskiej osiągnięto zamierzone cele. Spośród 27-miu państw UE porozumienie w sprawie większej integracji fiskalnej podpisało 25 państw (poza Czechami i Wielką Brytanią). Według słów kanclerz Niemiec Angeli Merkel nowy pakt fiskalny jest „małym krokiem w stronę odbudowy zaufania”. Na szczycie uzgodniono także wcześniejsze uruchomienie Europejskiego Mechanizmu Stabilizacyjnego, stałego funduszu ratunkowego z kapitałem 500 mld euro, który rozpocznie działanie w lipcu tego roku (pierwotnie miało to być rok później). Pozytywny wydźwięk szczytu został jednak przytłumiony obawami o dalszy los Grecji, która wciąż nie porozumiała się z prywatnymi inwestorami w sprawie warunków umorzenia części długu. Choć unijni oficjele z premierem Grecji Lucasem Papademosem na czele wyrażali nadzieję, że rozmowy zakończą się do końca tygodnia, niepewność z tym związana odbija się na rynkowych nastrojach. Porozumienie Aten z prywatnymi wierzycielami jest konieczne, aby przywódcy UE mogli zatwierdzić drugi pakiet pomocowy dla Grecji, bez którego kraj czeka bankructwo w połowie marca, kiedy będzie musiał się zmierzyć z odkupem 14,5 mld zapadających obligacji. Wczoraj pierwsze oznaki zniecierpliwienia przedłużającymi się negocjacjami oraz rosnącymi obawami o wystąpienie komplikacji uwidoczniły się na europejskim rynku długu. Rentowności ponownie zaczęły rosnąć – dla dziesięcioletnich papierów włoskich był to wzrost o 19 punktów bazowych do 6,09 proc., a dla hiszpańskich – 8 pb do 5,04 proc. Największe zmiany odnotowano jednak na papierach portugalskich, gdzie oprocentowanie przekroczyło wczoraj 17,4 proc., 217 pb wyżej niż w piątek. Rynek obawia się, że Portugalia pójdzie w ślad Grecji i będzie potrzebować drugiego pakietu ratunkowego, lub co gorsza będzie naciskać na umorzenie części długu, który w tym roku przekroczy 100 proc. PKB. Redukcja długu to kolejne straty dla instytucji finansowych, dlatego zaczęły one masowo wyprzedawać posiadane obligacje. Brukselski szczyt nie przyniósł odpowiedzi na nadchodzące problemy związane z Grecja i Portugalią, a pozostawianie inwestorów z garścią wątpliwości nigdy nie kończy się dobrze.

Sytuację na rynkach finansowych jeszcze można uznać za stabilną, ale ryzyko głębszego odreagowania ostatnich trendów zwiększa się z każdym dniem. We wtorek jako potencjalny katalizator dla pogorszenia nastrojów można wskazać rozczarowanie słabymi wynikami danych makro z USA. O 15:45 na rynek trafi odczyt indeksu Chicago PMI, mierzącego aktywność gospodarczą w rejonie Chicago, a kwadrans później opublikowany zostanie indeks zaufania konsumentów. W pierwszym przypadku oczekiwany jest wzrost wskaźnika do 63 pkt. z 62,2 pkt. w grudniu, a w drugim – do 68 pkt. z 64,5 pkt. Jeśli rynkowe prognozy się potwierdzą, nic złego nie powinno się stać, ale drobne rozczarowanie wystarczy, by wywołać realizację zysków na mocno wykupionych rynkach.

Dziś po raz siedemnasty w ciągu ostatnich dwóch lat odbędzie się szczyt przywódców państw strefy euro. Głównym tematem spotkania będzie kwestia pobudzenia wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc w pracy w Europie, jednak nie obejdzie się bez dyskusji na temat palących problemów: paktu fis lanego, Europejskiego Mechanizmu Stabilizacyjnego (ESM) i Grecji. Oczekuje się, że podczas szczytu zostanie uzgodnione przekazanie 20 mld euro z niespożytkowanych funduszy budżetu Unii na rzecz tworzenia nowych miejsc pracy oraz podjęte zostaną decyzje w sprawie ułatwienia dostępu do finansowania dla małych i średnich przedsiębiorstw. Dla rynków finansowych ciekawsze będą informacje dotyczące pozostałych tematów. ESM, mający na stałe zastąpić dotychczasowy Europejski Fundusz Stabilności Finansowej, ma być pierwszą linią obrony w walce z kryzysem, jednak wciąż nie ma jednomyślności co do wielkości jego kapitałów. Na razie fundusz zapisane ma 500 mld euro, jednak wielu oficjeli, z premierem Włoch M. Montim oraz szefową MFW Christine Lagarde na czele, woleliby, aby fundusze ESM i EFSF zostały połączone w superfundusz z kapitałami w wysokości 750 mld euro. Jak zwykle w takich sytuacjach pierwszym sprzeciwiającym są Niemcy, a kanclerz Merkel stwierdziła, że nie będzie dyskutować na ten temat aż do następnego szczytu zaplanowanego na marzec. Zmiana stanowiska Berlina może być trudna, szczególnie w okresie przedwyborczym przy sfrustrowanej opinii publicznej, zmęczonej wykładaniem pieniędzy na bankrutów. Dlatego obecnie Merkel naciska na zatwierdzenie paktu fiskalnego, który m.in. przewiduje zapisy w konstytucjach państw dotyczące bilansowania budżetu. Jeśli to zostanie zagwarantowane, wówczas stanowisko Niemiec może ulec zmianie.

Zwiększona integracja fiskalna państw UE oraz nowy fundusz stabilizacyjny to działania, które w długim terminie uchronią Europę przed powtórką kryzysu, jednak mają nikłe znaczenie w kontekście bieżących problemów. Według nieoficjalnych doniesień, weekendowe rozmowy Grecji z wierzycielami w sprawie umorzenia części długu wprawdzie przyniosły postępy, jednak do czasu rozpoczęcia szczytu UE nie zostaną zakończone. Coraz większe wątpliwości budzi pomyślność planu naprawczego Grecji, nawet jeśli uda się uzyskać warunki satysfakcjonujące Ateny. Instytut Międzynarodowych Finansów (IIF), przedstawiciel wierzycieli w rozmowach z Grecją, reprezentuje jedynie 50 proc. prywatnych instytucji finansowych posiadających greckie obligacje, co oznacza, że pozostała grupa wierzycieli może nie przystać na uzgodnione warunki. W takim wypadku Grecja może uchwalić klauzulę zmuszającą wszystkich do partycypacji w umorzeniu, jednak skutkiem tego będzie wystąpienie tzw. „credit event”, który aktywuje kontrakty zabezpieczające przed bankructwem dłużnika (tzw. CDS). Zdarzenie to z pewnością zdestabilizuje rynki finansowe a unijni oficjele od miesięcy starają się uniknąć takiego scenariusza. W grę wchodzi jeszcze poszerzenie grona wierzycieli ponoszących straty na obligacjach o Europejski Bank Centralny (jest w posiadaniu ok. 40 mld euro długu) i takiemu rozwiązaniu przychylne są zarówno Ateny, jak i MFW. Sam EBC jest jednak przeciwny w trosce o swoją wiarygodność. Problemy Grecji z uzyskaniem porozumienia z wierzycielami mogą w najbliższym czasie stać się silnym czynnikiem psującym pozytywny sentyment, który w ostatnich dniach utrzymuje się na rynkach finansowych. Bez redukcji zadłużenia przy stuprocentowej partycypacji wierzycieli Ateny nie uzyskają drugiego pakietu ratunkowego od UE oraz MFW i staną przed widmem bankructwa. Jest spora szansa, że pociągną za sobą na dno Portugalię, o której coraz głośniej mówi się, że będzie wymagać dodatkowego zewnętrznego wsparcia finansowego, bądź będzie dążyć do umorzenia części długu na wzór Grecji. Strach przed zapaścią finansową Portugalii już uwidacznia się w rentownościach jej długu. Oprocentowanie dziesięciolatek w zeszłym tygodniu przekroczyło 15 proc., podczas gdy rentowności włoskich i hiszpańskich obligacji systematycznie malały. Zatem niewykluczone, że rynki będzie czekać powtórka z przełomu października i listopada ubiegłego roku, kiedy początkowy powrót optymizmu dość stanowczo został skorygowany.

Na ostatni dzień handlowy w tym tygodniu nie przewidziano istotnych wydarzeń i handel powinien przebiegać w spokojnej atmosferze. Dla krajowego rynku istotne będą poranne publikacje GUSu, tj. raport o grudniowej dynamice sprzedaży detalicznej, poziomie stopy bezrobocia i odczyt rocznej dynamiki PKB za 2011 r. Według prognoz dynamika sprzedaży powinna zwolnić do 10,1 proc. w ujęciu rocznym wobec 12,6 proc. w listopadzie a stopa bezrobocia wzrośnie do 12,5 proc. z 12,1 proc. miesiąc wcześniej. Raporty te nie będą jednak miały wpływu na kurs walutowy, gdyż od dawna obserwowana jest tendencja braku reakcji złotego na krajowe dane makro. Istotny może okazać się odczyt dynamiki PKB za 2011 r., o ile będzie się wyraźnie różnił od prognoz. Dynamika na poziomie 4,2 proc. była już w poniedziałek powtórzona przez wiceministra finansów Ludwika Koteckiego i taka też jest mediana prognoz analityków. Trzeba pamiętać, że wynik za zeszły rok nie jest tak istotny jak perspektywy na przyszłość, a te nie wyglądają źle, skoro potencjalne spowolnienie gospodarcze w coraz mniejszym stopniu martwi członków Rady Polityki Pieniężnej i są oni bardziej skłonni do zacieśniania polityki monetarnej. Zdaniem członka Rady Andrzeja Kaźmierczaka okres wyczekiwania dobiegł końca i nie widać żadnych powodów, by w tym okresie utrzymać stopy na niezmienionym poziomie. W jego opinii ryzyko utrzymywania się inflacji na podwyższonym poziomie przeważa nad ryzykami związanymi ze spowolnieniem gospodarczym. W bardziej stonowanym tonie wypowiadał się wczoraj inny członek RPP Andrzej Bratkowski, który optuje za utrzymaniem stóp procentowych na niezmienionym poziomie do połowy tego roku. Dyskusja na temat kształtu polityki pieniężnej w kolejnych tygodniach może być jedynym ważnym, lokalnym czynnikiem wpływającym na złotego. Podwyżka stopy procentowej będzie oznaczać wzrost premii odsetkowej lokat w złotym i przyczyni się do napływu kapitału zagranicznego. Nie jest to jednak sprawa przesądzona, gdyż przy ostatniej aprecjacji złotego możemy mieć do czynienia z silnym spadkiem inflacji importowej i zacieśnianie polityki monetarnej może okazać się zbędne.

Oprócz danych z Polski w kalendarzu najmocniej wyróżnia się wstępny raport z USA o dynamice PKB w czwartym kwartale. Po umiarkowanym trzecim kwartale, kiedy dynamika wyniosła 1,8 proc. w ujęciu zannualizowanym, w ostatnich miesiącach 2011 r. oczekuje się przyspieszenia do 3,0 proc. Oficjalny odczyt poznamy o 14:30. Tydzień zamyka odczyt indeksu nastroju konsumentów Uniwersytetu Michigan o 15:55, ale wpływ jego na rynek będzie ograniczony, gdyż jest to tylko rewizja wstępnych danych sprzed dwóch tygodni.

W czwartek złoty jest najmocniejszy do euro od września ubiegłego roku, a wszystko za sprawą dwóch wypowiedzi prezesów banków centralnych. Wczoraj w jastrzębim tonie wypowiadał się prezes Narodowego Banku Polskiego Marek Belka, który w wywiadzie w TVN CNBC zasugerował możliwość podwyżek stóp procentowych. Jego zdaniem wysoka inflacja szkodzi wzrostowi gospodarczemu i możliwe, iż nadszedł czas, by pod pewnymi warunkami, rozważyć zacieśnianie polityki monetarnej. Wprawdzie utrzymująca się daleko od celu inflacja (4,6 proc. r/r w grudniu wobec celu NBP 2,5 proc. r/r) usprawiedliwiałaby podwyżkę stóp procentowych, jednak z uwagi na spowolniający wzrost gospodarczy krok ten oceniany był jako mało prawdopodobny. Zmiana nastawienia Rady Polityki Pieniężnej wspiera złotego, gdyż lokaty w polskiej walucie mogą stać się bardziej dochodowe. Słowa prezesa Belki nie są od razu przyrzeczeniem podwyżki na kolejnym posiedzeniu i analizując chociażby ostatnie wypowiedzi innych członków RPP wskazują na utrzymanie stóp bez zmian w najbliższym terminie. Jednak na ten moment jest to informacja jak najbardziej wspierająca złotego i przy spokojnym otoczeniu zewnętrznym na razie nie widać zagrożenia deprecjacji.

Silnie gołębią wymowę miała konferencja prasowa szefa Rezerwy Federalnej USA Bena Bernanke. Szef Fed powiedział, że bank centralny jest gotowy utrzymać zerowe stopy procentowe przynajmniej do końca 2014 r., czyli o 18 miesięcy dłużej niż wcześniej oczekiwano. Zasugerował tez, że Fed może rozważyć dalsze luzowanie monetarne poprzez skup obligacji z rynku wtórnego. Perspektywa dodrukowania miliardów dolarów podziałała na wyobraźnię inwestorów, którzy uwierzyli, że QE3 jest już nieuniknione a tani pieniądz będzie wspierał inwestycje w ryzykowne aktywa. Dolar szybko zaczął tracić wobec innych głównych walut, w tym do euro, a kurs EUR/USD wzrósł do 1,3134, najwyżej od 21 grudnia 2011 r. Ostatnimi czasy szanse na QE3 oddaliły się z uwagi na dobre wyniki amerykańskiej gospodarki, które wskazywały, że dodatkowe wsparcie ze strony banku centralnego może nie być konieczne. Jednak z kontekstu wypowiedzi Bernanke można wnioskować, że bank centralny może nie czekać na to, aby wskaźniki ekonomiczne zaczęły ponownie rozczarowywać, żeby rozpocząć skup obligacji. W związku z tym już spekuluje się, że kolejna tura luzowania  może rozpocząć się w czerwcu, gdy zakończy się program „Operation Twist”, tj. zamiana posiadanych przez Fed krótkoterminowych obligacji  na papiery długoterminowe w celu obniżenia rentowności tych drugich, które są punktem odniesienia dla kredytów hipotecznych. Reakcja rynku na słowa Bernanke może być jednak na wyrost, gdyż szczegółowa analiza prognoz poszczególnych członków FOMC (ciała decyzyjnego w Fed) wykazuje, ze nie wszyscy są tak gołębio nastawieni jak Bernanke. Średnia prognoza pokazuje stopę procentową Fed na koniec 2014 r. na poziomie 0,75 proc., co implikuje wcześniejsze rozpoczęcie zacieśniania polityki pieniężnej. Dlatego bardzo możliwe, że pierwotna reakcja rynku walutowego na komunikat Fed może być przesadzona i dosyć szybko skorygowana.