Zmiany trendu, które stale się dokonują prowadzą do powstania różnego rodzaju formacji, które zazwyczaj kształtują się przez pewien okres czasu. Formacje cenowe to różnego rodzaje kształty oraz wzory jakie ukazują się na wykresach.
Możemy je podzielić na dwie grupy:

1) formacje zapowiadające kontynuację trendu, do których zaliczamy:
• trójkąty
• flagę i proporczyk
• prostokąt

2) formacje zapowiadające odwrócenie trendu:
• formacja R-G-R i odwrócona formacja R-G-R
• podwójny szczyt/dno
• potrójny szczyt /dno
• spodek
• klin

Uczestnicy rynku podobnie reagują na powstałe formacje na wykresach i w związku z tym są one wykorzystywane do przewidywania przyszłego ruchu cen oraz prognozowania potencjalnego zasięgu konkretnego wzrostu kursu lub jego spadku.

W tej części przedstawiamy najbardziej znane jak i wiarygodne formacje cenowe spotykane na rynku forex.

Wyróżniamy trzy rodzaje trójkątów:
• Symetryczny
• Zwyżkujący
• Zniżkujący

Trójkąt symetryczny – w tym przypadku mamy do czynienia z dwiema zbiegającym się liniami trendu: górna zniżkująca oraz dolna zwyżkująca. Utworzony po lewej stronie odcinek to podstawa trójkąta odpowiadająca wysokości tejże formacji. Każda formacja trójkąta powinna mieć co najmniej cztery punkty zwrotne, co oznacza że występują tu dwa wierzchołki oraz dwa dna. Sygnałem trendu jest przebicie się przez jedną z linii trendu .

Trójkąt symetryczny częściej zapowiada kontynuację wcześniejszego ruchu, niż jego odwrócenie. Formację wyznaczają dwie zbieżne linie poprowadzone przez dwa maksima i dwa minima. Dopiero po ustaleniu tych czterech punktów (1,2,3,4) można mówić o ukształtowaniu się formacji. W obrębie formacji wolumen obrotów powinien wykazywać tendencję spadkową. Dość często w obrębie trójkąta występuje dokładnie sześć punktów zwrotnych przed wybiciem. Sygnał kupna zostaje wygenerowany po wybiciu przez górną krawędź, przy czym wolumen musi wyraźnie rosnąć (rys. 1). Nierzadko po wybiciu następuje ruch korekcyjny (oznaczony kolorem zielonym). Sygnał sprzedaży zostaje wygenerowany po przebiciu dolnej krawędzi formacji (rys. 2). Wybicie z trójkąta symetrycznego powinno nastąpić w granicach od 50% do 25% przed jego końcem licząc od początku formacji (P) czyli pierwszego punktu zwrotnego do przecięcia ramion trójkąta (K). Wybicie w innym momencie jest często ruchem fałszywym. Wielkość wzrostu lub spadku cen po wybiciu z trójkąta powinna być co najmniej równa wysokości formacji mierzonej w drugim punkcie zwrotnym (patrz linia fioletowa na rysunku). Bardzo często poziom wyznaczony przez wierzchołek trójkąta (K) stanowi silne wsparcie lub opór.

Trójkąt zwyżkujący – jest odmianą trójkąta symetrycznego. Górna linia trendu jest płaska, a dolna wznosi się. Trójkąt zwyżkujący jest zapowiedzią kontynuacji trendu wzrostowego

Trójkąt zwyżkujący jest formacją, w której dolna krawędź jest linią biegnącą w górę, a górna linią poziomą. Formację można wyznaczyć dopiero po ustanowieniu dwóch minimów na tym samym poziomie (2,4) oraz dwóch maksimów (1,3). Podczas kształtowania się trójkąta wolumen obrotów powinien maleć. Sygnał sprzedaży zostaje wygenerowany po przebiciu dolnej (poziomej) krawędzi. Czasem po wybiciu następuje ruch korekcyjny (oznaczony kolorem zielonym). Wybicie z trójkąta zniżkującego powinno nastąpić nie później niż 25% przed jego końcem licząc od początku formacji (P) czyli pierwszego punktu zwrotnego do przecięcia ramion trójkąta (K). Późniejsze wybicie często bywa ruchem fałszywym. Wielkość spadku po wybiciu z trójkąta powinna być co najmniej równa wysokości formacji mierzonej w drugim punkcie zwrotnym (patrz linia fioletowa na rysunku). Bardzo często poziom wyznaczony przez dolną krawędź stanowi silny opór (jeśli nastąpi wybicie w dół).

Trójkąt zniżkujący – odwrotna sytuacja jak w przypadku trójkąta zwyżkującego, górna linia trendu biegnie w dół, a dolna linia jest płaska. Zapowiada kontynuację trendu spadkowego.

Flaga jest jedną z najbardziej "pewnych" formacji. Kształtuje się najczęściej w okresie od 3 do 4 tygodni i występuje po bardzo szybkim (prawie pionowym) ruchu cen. Flaga zapowiada kontynuację ruchu w danym kierunku. Do jej wyznaczenia konieczne są cztery punkty zwrotne (1,2,3,4 - oznaczone na rysunku kolorem niebieskim). Podczas kształtowania się flagi wolumen obrotów powinien bardzo wyraźnie maleć. Zasięg ruchu po wybiciu z formacji powinien być co najmniej równy wielkości ruchu dojścia do niej, mierzonego od jakiegoś punktu charakterystycznego - np. od wybicia z poprzedniej formacji, bądź przebicia poziomu oporu (pomiar wielkości ruchu oznaczono na rysunku pionową linią fioletową). Idealnie zgodna z wzorcem flaga zapowiada kontynuację ruchu o określonym zasięgu z prawdopodobieństwem aż 90%.

Przy ocenie poprawności flagi należy pamiętać że:

* formacja powinna wystąpić po prawie pionowym ruchu cen (bez większych korekt)
* wolumen powinien bardzo wyraźnie maleć podczas kształtowania się formacji
* wybicie powinno nastąpić w czasie krótszym niż 4 tygodnie od początku formacji - formacje dłuższe niż 3 tygodnie są już podejrzane (początek formacji został oznaczony na rysunku literą P, koniec literą K)
* podczas wybicia w górę wolumen obrotów powinien wyraźnie wzrosnąć.

Formacja proporczyk pojawia się podczas nagłych, gwałtownych ruchów cenowych. Proces formułowania się tych formacji jest krótkotrwały. Wybicie powinno nastąpić najpóźniej po kilku dniach. Tworzą się one mniej więcej w połowie trendu spadkowego lub wzrostowego.

Jest to formacja charakterystyczna dla trendu bocznego. Przez pewien okres czasu kurs waha się w pewnym stałych granicach tworząc prostokąt. Im prostokąt jest dłuższy tym większe spodziewane wybicie z niego. Wybicie w kierunku zgodnym z dotychczasowym trendem oznacza kontynuację ę tego trendu, zaś wybicie w kierunku przeciwnym o jego załamaniu.

Prostokąty częściej zapowiadają kontynuację wcześniejszego trendu niż jego odwrócenie. Formację prostokąta wyznaczają linie poziome poprowadzone przez dwa maksima i dwa minima. Dopiero po ustaleniu tych czterech punktów (1,2,3,4) można mówić o wykształceniu się prostokąta. W obrębie formacji wolumen obrotów powinien wykazywać tendencję spadkową. Dość często w obrębie prostokąta występuje dokładnie sześć punktów zwrotnych przed wybiciem. Sygnał kupna zostaje wygenerowany po wybiciu przez górną krawędź, przy czym wolumen musi wyraźnie wzrosnąć (rys. 1). Często po wybiciu następuje ruch korekcyjny - oznaczony kolorem zielonym. Sygnał sprzedaży zostaje wygenerowany po przebiciu dolnej krawędzi (rys. 2). Wielkość wzrostu lub spadku cen po wybiciu z prostokąta powinna być co najmniej równa wysokości formacji (patrz linia fioletowa na rysunku).

Formacja R-G-R jest jedną z najbardziej znanych i wiarygodnych ze wszystkich podstawowych formacji zapowiadających odwrócenie trendu.
Występuje ona zazwyczaj w końcowej fazie trendu. Formacja ta tworzy trzy lokalne "szczyty", czyli lewe ramię, głowa i prawe ramię. Szczyt głowy jest jednocześnie najwyższym punktem całej formacji.

Kształtowanie się formacji głowy ramiona wygląda następująco: kurs wzrasta do poziomu A po czym zaczyna spadać do punktu B. Następnie kurs ponownie wzrasta do poziomu C, który znajduje się powyżej punktu A. Z punktu C kurs spada do poziomu D, który znajduje się miej więcej na tym samym poziomie co punkt B. Cena ponownie wzrasta do poziomu E, który znajduje się w połowie drogi między punktem C i D, po czym znowu kurs spada przełamując linie wsparcia zwaną linią szyi wyznaczoną przez poziomy B i D. Bardzo często dochodzi do ruchu powrotnego testującego siłę linii ramion (czerwona strzałka).

Kolejna ważną informacją, jaką otrzymujemy dzięki tej formacji jest minimalny poziom ruchu cen po ukształtowaniu się formacji. Jest on mierzony poprzez odłożenie odległości miedzy czubkiem głowy a linią szyi w miejscu w którym wykres przecina linię szyi.

Odwrócona formacja "Ramię - Głowa - Ramię" zapowiada odwrócenie się trendu spadkowego. Jest ona lustrzanym odbiciem formacji RGR. Formację tworzą trzy lokalne "dołki", czyli lewe ramię, głowa i prawe ramię. Dno głowy powinno być jednocześnie najniższym punktem całej formacji. Identycznie jest też z ruchem powrotnym i minimalnym zasięgiem cen.

Formacja Podwójnego Szczytu obok formacji R-G-R to najbardziej znana i rozpoznawalna ze względu na łatwy do zapamiętania kształt przypominający literę M (w przypadku trendu wzrostowego) lub literę W (trend spadkowy). W przypadku trendu wzrostowego kurs zwyżkuje do poziomu A po czym spada do punktu B i ponownie rośnie do punktu C z tym, że punktu A i C znajdują się na tym samym poziomie i kurs z powrotem spada. W ten sposób podwójny szczyt został uformowany.

Formacja podwójnego dna jest lustrzanym odbicie formacji podwójnego szczytu.

Formacja ta jest bardzo podobna do formacji R-G-R z tym, że wszystkie wierzchołki znajdują się na tym samym poziomie.

Formacja ta jest bardzo podobna do formacji R-G-R z tym, że wszystkie wierzchołki znajdują się na tym samym poziomie.

Formacja spodka to kolejna formacja zapowiadająca odwrócenie się trendu, choć jest spotykana stosunkowo rzadko. Proces formułowania tej formacji jest stosunkowo długi i stopniowy.

Formacja bardzo podobna do trójkąta symetrycznego pod względem kształtu jak i czasu trwania. Rozpoznać ją można po dwóch zbiegających się liniach trendu, które przecinają się w wierzchołku trójkąta. Cechą tej formacji jest skośne położenie. Klin zbiegający do dołu jest zapowiedzią trendu wzrostowego, natomiast klin biegnący w górę przepowiada kontynuację trendu spadkowego.

Klin zwyżkujący - jest formacją, która "zawsze" zapowiada spadek cen. Często kształtuje się ona podczas krótkich wzrostów przy długotrwałych spadkach lub w ostatniej fazie hossy. Wyznaczenie klina jest możliwe dopiero po zauważeniu czterech punktów (1,2,3,4) zwrotnych, które wyznaczają dwie zwyżkujące proste - górną i dolną krawędź klina. Wybicie z klina (W) powinno nastąpić nie wcześniej niż 30% przed jego końcem (początek i koniec określają: pierwszy punkt - P zwrotny oraz wierzchołek - K). Bardzo często po wybiciu występuje krótki ruch powrotny w górę i dopiero po nim ma miejsce dalsza zniżka. Wielkość spadku jest pośrednio zależna od wysokości klina, jednak najczęściej zniżka kończy się w okolicach najbliższego wyraźnego wsparcia (patrz poziom wsparcia).

Klin zniżkujący - jest formacją, która "zawsze" zapowiada wzrost cen. Częściej kształtuje się ona podczas średnioterminowej korekty trendu wzrostowego niż przy długotrwałych spadkach. Wyznaczenie klina jest możliwe dopiero po zauważeniu czterech punktów zwrotnych (1,2,3,4), które wyznaczają dwie malejące proste - górną i dolną krawędź klina. Wybicie z klina (W) powinno nastąpić nie wcześniej niż 30% przed jego końcem (początek i koniec określają: pierwszy punkt - P zwrotny oraz wierzchołek - K) i powinno być potwierdzone przez wyraźny wzrost wolumenu obrotów. Bardzo często po wybiciu występuje korekta i dopiero po tej korekcie ma miejsce właściwy wzrost. Jego długość jest pośrednio zależna od wysokości klina, jednak najczęściej zwyżka kończy się w okolicach najbliższego wyraźnego oporu (patrz poziom oporu).